|
PFIZER
MOET TWEEDE GROOTSTE BOETE OOIT BETALEN IN FRAUDEZAAK MET NEURONTIN
Toen
David Franklin zijn onderzoekspost aan de prestigieuze Harvard Medical
School verliet voor een job in de privé-sector, dacht hij dat hij
aangenomen werd om artsen de wetenschap achter de innovatieve
geneesmiddelen van zijn nieuwe werkgever uit te leggen. Maanden later zag
hij zich verstrikt in een strategie om de verkoopcijfers de hoogte in te
stuwen door tegen artsen te liegen over de effecten van de medicamenten.
Franklin
bracht het uit. Na een strijd van zeven jaar is hij nu 27 miljoen dollar
rijker.
Door zijn
beslissing om zijn verhaal aan de grote klok te hangen maakte Franklin
meteen ook kennis met het harde juridische strijdtoneel tegen de grootste
farmaceutische bedrijven ter wereld.
Maar de
nachtmerrie draaide vorige week uit op een overwinning voor Franklin.
Dankzij de genereuze Amerikaanse wetgeving, die klokkenluiders beschermt,
kreeg hij meer dan 27 miljoen dollar. Dat is zijn aandeel in een
minnelijke schikking van maar liefst 430 miljoen dollar met farmagigant
Pfizer, producent van onder meer Viagra.
Bijna
vier jaar lang, terwijl het proces tegen zijn voormalige werkgever werd
voorbereid, leefde hij erg teruggetrokken. De vrees dat er van zijn
carrière niets meer overbleef, zat er diep in. “Je leven kan niet meer
ontwricht worden dan door zo’n ervaring”, zei hij daarover. 1996, de
wetenschapper uit Rhode Island stapt over naar Warner-Lambert, toen al
een van de grootste geneesmiddelenproducenten ter wereld. In 2000 werd
het bedrijf overgenomen door de grootste, Pfizer.
Franklin
werkte er niet als verkoper, hij bekleedde een respectabeler positie: die
van “medisch contactpersoon” met een sterke wetenschappelijke achtergrond
aan wie sceptische artsen gedetailleerde vragen konden stellen. Maar na
vier maanden was het overduidelijk dat bij zijn bazen alleen de
verkoopcijfers telden.
Warner-Lambert
promootte op dat ogenblik fel het medicijn Neurontin, goedgekeurd als
behandeling voor epilepsieaanvallen. De marketing hield echter niet op
bij het goedgekeurde gebruik van het middel. Integendeel, dokter Franklin
werd verondersteld argumenten aan te leveren om het product ook tegen
manische depressies, aandachtsstoornissen, en zelfs tegen migraine en als
alcoholontwenningsmiddel te gebruiken.
Toen
Franklin op gegevens over negatieve bijwerkingen bij kinderen stootte,
kreeg hij de opdracht dat voor artsen te verzwijgen. “Ik was de persoon
die betaald werd om tegen artsen te liegen”, zei hij. “Ik werd betrokken
bij iets waarvan ik eerst niet besefte dat het verkeerd was.” Hij
verzamelde bewijzen, inclusief documenten en voicemails, en bracht die
naar advocaten in Boston. Die laatsten lanceerden de enorme
fraude-aanklacht die vorige week dus tot een schikking heeft geleid.
Franklins
inspanningen hebben nog
eens de dubieuze marketingpraktijken die sommige farmagiganten er op na
houden in de schijnwerpers geplaatst. Om de verkoop van Neurontin te
verhogen betaalde Warner-Lambert artsen cash, en werd tijdens
snoepreisjes en conferenties in poepchique hotels op geen frank meer of
minder gekeken. Uitstapjes naar de Olympische Spelen en andere sportwedstrijden
waren de ideale gelegenheden om potentieel nieuwe toepassingen van
Neurontin die niet op het etiket vermeld staan, en dus niet goedgekeurd
zijn, te suggereren. “Artsen die Neurontin voorschreven, werden beloond
met uitnodigingen voor evenementen of poepchique resorts”, aldus Tom
Greene, van het kantoor Greene & Hoffman, Franklins advocaten. “Hoe
meer Franklin van die praktijken te zien kreeg, hoe meer hij voelde dat
het ethisch niet verantwoord was. En daarna begon hij meer en meer te denken
dat het illegaal was. Een arts kan een geneesmiddel voorschrijven voor
een aandoening waarvoor het niet goedgekeurd is, maar een bedrijf kan het
zo niet op de markt brengen.” Tegen eind 1996 maakten aandoeningen die
niets met epilepsie te maken hebben zelfs 78 procent uit van de verkoop
van Neurontin, van maar liefst 1,3 miljard dollar.
Zelfs
vandaag is het medicijn nog steeds enkel goedgekeurd voor epilepsie en
voor sommige vormen van neuralgie.
In een
mededeling stelt het bedrijf: “Pfizer wil zich inzetten om te voldoen aan
alle gezondheidswetten en wettelijke vereisten en aan de hoge ethische
standaarden bij alle aspecten van zijn handelspraktijken.” Pfizer betaalt
een boete van 240 miljoen dollar en nog eens 150 miljoen dollar aan de ge
zondheidszorgprogramma’s van de federale overheid en de individuele
Amerikaanse staten, met daarbovenop nog andere uitbetalingen en
wettelijke kosten die nog geregeld moeten worden. Het gaat om de tweede
grootste boete ooit in de in dustrie.
Maar veel
belangrijker om de cultuur van de farma-industrie te veranderen is
wellicht de 26,6 miljoen dollar die werd uitbetaald aan Franklin. Dat kan
andere klokkenluiders immers aanmoedigen om ook met hun verhaal naar
buiten te komen. Een voormalige bestuurder van AstraZeneca die een vermoedelijke
fraude bij de marketing van een middel tegen prostaatkanker in de VS
uitbracht, krijgt wellicht 47,5 miljoen dollar voor zijn rol bij het
aanklagen van het Britse bedrijf.
In
februari zei GlaxoSmithKline nog dat de staat Colorado een on derzoek had
geopend naar de ma nier waarop het sommige van zijn lucratiefste
medicijnen in de staat aan de man bracht, nadat een klok kenluider zich
daaromtrent had uitgesproken. Maar ondanks zijn nieuwe rijkdom waarschuwt
dokter Franklin dat het niet voor iedereen is weggelegd om de kat de bel
aan te binden. “Je moet echt over flink wat uithoudingsvermogen
beschikken.”
Uitbetaling
van dokter Franklin kan erg belangrijk zijn om de cultuur van de
farmaindustrie te veranderen
|