Internationale coderingen voor halfgeleiders

Drie standaarden

Voor de codering van halfgeleiders en dan met name voor de codering van:
dioden;
transistoren;
bijzondere halfgeleiders als PUT, UJT, etc;
bestaan er wereldwijd diverse gestandaardiseerde systemen:
JEDEC: Amerikaanse codering opgesteld door de 'Joint Electronic Device Engineering Council'
JIS: Japanse codering, opgesteld door de 'Japanese Industrial Standard'
Pro-electron: Europese standaard codering
De JEDEC-code levert de bekende transistorcodes als 2N2221A op. De JIS-code zadelt de wereld op met transistorbenamingen zoals 2SC733. De Pro-electron code levert met benamingen als BC107C de meeste informatie over het soort halfgeleider dat men in handen heeft.

De JEDEC-code

Samenstelling
cijfer - N - serienummer - [achtervoegsel]
Het eerste cijfer
Dit cijfer geeft informatie over het soort halfgeleider door het aantal halfgeleider overgangen aan te duiden. Dus:
1: diode
2: transistor
3: dual gate MOSFET's
4: gebruikt voor optische koppelaars (LED + fotodiode)
5: gebruikt voor optische koppelaars (LED + transistor)
Het serienummer
Dit nummer gaat van 100 tot 9999 en geeft géén nuttige informatie over de halfgeleider. Dit getal geeft alleen bij benadering enige informatie over de introductiedatum van het type.
Het achtervoegsel
Het achtervoegsel, dat niet verplicht is, bestaat uit één letter die informatie geeft over de stroomversterking hfe van de transistor.
A: lage versterking
B: middelmatige versterking
C: hoge versterking

De JIS-code

Samenstelling
cijfer - twee letters - serienummer - [achtervoegsel]
Het eerste cijfer
Ook dit cijfer geeft informatie over het soort halfgeleider door het aantal halfgeleider overgangen aan te duiden. Dus:
1: diode
2: transistor
3: dual gate MOSFET's
De twee letters
Deze geven informatie over het toepassingsgebied van de halfgeleider:
SA: PNP hoogfrequent transistor
SB: PNP audio transistor
SC: NPN hoogfrequent transistor
SD: NPN audio transistor
SE: diode, algemeen
SF: thyristor
SG: Gunn diode
SH: UJT
SJ: P-kanaal FET of MOSFET
SK: N-kanaal FET of MOSFET
SM: triac
SQ: LED
SR: gelijkrichter
SS: signaal diode
ST: avalanche diode
SV: varicap diode
SZ: zener diode
Het serienummer
Dit nummer gaat van 10 tot 9999 en geeft géén nuttige informatie over de halfgeleider. Dit getal geeft alleen bij benadering enige informatie over de introductiedatum van het type.
Het achtervoegsel
Dit is niet verplicht en wordt gebruikt als de halfgeleider is goedgekeurd door Japanse keuringsorganisaties, bijvoorbeeld militaire.
Opmerking
Omdat de code van alle Japanse transistoren met 2S begint, wordt dit soms weggelaten op de behuizing. Een transistor als de 2SC733 wordt dan gemerkt met de code C733.

De Pro-electron code

Samenstelling
letter - letter - [letter] - serienummer - [achtervoegsel]
De eerste letter
Deze geeft informatie over het materiaal waaruit de halfgeleider vervaardigd is:
A: germanium, of in het algemeen een materiaal met een energieband afstand van 0,6 eV tot 1,0 eV
B: silicium, of in het algemeen een materiaal met een energieband afstand van 1,0 eV tot 1,3 eV
C: gallium arsenide, of in het algemeen een materiaal met een energieband afstand van meer dan 1,3 eV
R: materialen voor fotogevoelige en magnetisch gevoelige halfgeleiders, bijvoorbeeld cadmium sulfide
De tweede letter
Deze geeft informatie over het toepassingsgebied van het onderdeel:
A: algemene laagvermogen diode voor hoogfrequent toepassingen, mengschakelingen en schakeltoepassingen
B: diode met veranderlijke capaciteit, varicap
C: klein signaal transistor voor audio toepassingen met thermische weerstand groter dan 15 °K/W
D: vermogenstransistor voor audio toepassingen met thermische weerstand kleiner dan 15 °K/W
E: tunnel diode, Esaki diode
F: klein signaal hoogfrequent transistor met thermische weerstand groter dan 15 °K/W
G: diode voor hoogfrequente oscillatie- toepassingen
H: onderdeel dat reageert op variaties in een magnetisch veld, zoals Hall-elementen
L: vermogenstransistor voor hoogfrequent toepassingen met thermische weerstand kleiner dan 15 °K/W
N: optische koppelaar
P: onderdeel dat gevoelig is voor straling
Q: diode die straling uitzendt, zoals een LED
R: laagvermogen thyristor of triac met thermische weerstand groter dan 15 °K/W
T: hoogvermogen thyristor of triac met thermische weerstand kleiner dan 15 /W
U: hoogvermogen transistor voor schakel toepassingen met thermische weerstand kleiner dan 15 °K/W
X: diode als vermenigvuldiger gebruikt, bijvoorbeeld een varactor
Y: vermogensdiode, zoals gelijkrichter en booster
Z: zenerdiode, referentiediode, spanningsbegrenzende diode
De derde letter
De niet verplichte derde letter geeft aan dat de halfgeleider ontwikkeld is voor professionele of militaire toepassingen.
Hiervoor worden de letters S, T, V, W, X, Y of Z gebruikt waarbij geen logische verklaring te vinden is voor de keuze van een bepaalde letter.
Het serienummer
Dit nummer ligt in het bereik van 100 tot 9999 en geeft weer een indicatie over de productiedatum van het onderdeel.
Het achtervoegsel
Het achtervoegsel, dat niet verplicht is, bestaat uit één letter die informatie geeft over de stroomversterking hfe van de transistor of de tolerantie van een zenerdiode:
A
voor bipolaire transistoren: versterking hfe tussen 100 en 260
voor unipolaire transistoren: drainstroom tussen 2 mA en 7 mA
voor zenerdioden: tolerantie +/-1 %
B
voor bipolaire transistoren: versterking hfe tussen 240 en 500
voor unipolaire transistoren: drainstroom tussen 6 mA en 15 mA
voor zenerdioden: tolerantie +/-2 %
C
voor bipolaire transistoren: versterking hfe tussen 450 en 900
voor unipolaire transistoren; drainstroom tussen 12 mA en 25 mA
voor zenerdioden: tolerantie +/-5 %
D
voor zenerdioden: tolerantie +/-10 %

De Pro-electron kleurencodering

Inleiding
Bij zeer kleine dioden wordt de normale Pro-electron code vervangen door een kleurencode die bestaat uit vier ringen.
Eerste brede ring
Deze codeert de eerste twee letters van de normale Pro-electron code:
bruin komt overeen met Pro-electron code AA
rood komt overeen met Pro-electron code BA
Tweede brede ring
Deze codeert de derde letter van de normale Pro-electron code:
wit: Z
grijs: Y
zwart: X
blauw: W
groen: V
geel: T
oranje: S
Derde en vierde smalle ringen
Deze codering volgt de van weerstanden bekende numerieke codering, dus:
zwart: 0
bruin: 1
rood: 2
oranje: 3
geel: 4
groen: 5
blauw: 6
paars: 7
grijs: 8
wit: 9
Voorbeeld
rood-blauw-paars-groen
diode met als Pro-electron code BAW75

Pro-electron code voor digitale C's

Inleiding
Deze code wordt hier alleen uit historische en nostalgische overwegingen vermeld, immers men zal deze codering in de praktijk nooit meer aantreffen, behalve misschien op onderdelen in apparatuur uit de jaren zeventig.
Samenstelling
letter - letter - letter - serienummer - cijfer
De eerste letter
Deelde IC's in de volgende vier groepen in:
F tot N: digitale schakelingen die lid zijn van een familie
S: solitaire digitale schakelingen die geen deel uitmaken van een familie
T: analoge schakelingen
U: gemengde analoge/digitale schakelingen
De tweede letter
In geval van digitale familie-schakelingen vormde deze tweede letter samen met de eerste letter de familie-codering, zoals FC, FA, NY. Voor de overige solitaire IC's vormde deze letter een deel van het volgnummer.
Derde letter
Gaf informatie over de functie van de digitale schakeling:
H: poorten als AND , OR, NAND, NOR, EXOR en EXNOR
J: flip-flop's en tellers
K: monostabiele multivibratoren en timers
L: Schmitt-triggers en level-converters
Y: overige schakelingen
Het serienummer
Een getal van twee cijfers dat in het geval van een 'familie' het volgnummer van de schakeling in die familie aangeeft.
Het laatste cijfer
Geeft het temperatuurbereik van de schakeling:
1: 0 °C tot +70 °C
2: -55 °C tot +125 °C
3: -10 °C tot +85 °C
4: +15 °C tot +55 °C
5: -25 °C tot +55 °C
6: -40 °C tot +85 °C
Voorbeelden
FCH182: digitale schakeling, FC-familie, poort, volgnummer 18, temperatuurbereik -55 °C tot +125 °C
TAA263: analoge schakeling, volgnummer AA26, temperatuurbereik -10 °C tot +85 °C

Fabrikanten-specifieke coderingen

Waarom?
Worden vaak gebruikt als een fabrikant een uniek onderdeel op de markt meent te brengen, dat hierdoor uit commercièle redenen duidelijk van de concurrentie onderscheiden wordt.
Een paar voorbeelden
MJ: Motorola vermogen halfgeleider, metalen behuizing
MJE: Motorola vermogen halfgeleider, kunststof behuizing
MPS: Motorola laag vermogen halfgeleider, kunststof behuizing
MRF: Motorola HF, VHF en microgolf transistor
RCA: RCA codering
TIP: Texas Instruments vermogen transistor, kunststof behuizing
TIPL: Texas Instruments vermogen transistor, planar type
TIS: Texas Instruments klein signaal transistor, kunststof behuizing
ZT(X): Ferranti codering

Deze webpagina is laatst gewijzigd op 7 september 2001.