Städte & Ritter

Auteur: Klaus Teuber
Uitgegeven door Kosmos, 1998
De tactische uitbreiding op het basisspel "Die Siedler von Catan".
Vrij vertaald in het Nederlands door Piet Notebaert (Spelgroep Hof van Watervliet, Brugge, België).

Deel A:
Speloverzicht & spelbord
voor de eerste partij.

Lees eerst dit overzicht waarin je de belangrijkste wijzigingen t.o.v. het basisspel ontdekt. Neem vervolgens deel B door waarin de aanvullende spelregels beschreven worden. De grote tekening (vooraan in deel A van het Duitse spelregelboek) toont een voorbereid spelbord, die je voor je eerste partij moet samenstellen. De kleine tekeningen onderaan tonen de grondstoffen die je kan krijgen als je een stad bezit. In het derde deel (C) lees je aanvullende informatie over de vooruitgangskaarten, krijg je een materiaallijst en tips om de zelfklevers aan te brengen.

  1. Catan is in gevaar. Donkere wolken drijven samen over het eiland. Wilde Barbaren, gelokt door de rijkdommen van Catan, komen aangezeild om het land te overvallen.
  2. Voorlopig is er nog wat tijd om het gevaar af te wenden. De legermacht van de Barbaren komt immers overeen met het aantal steden in Catan. Om die krijgsmacht te overmeesteren, moeten de ridders van alle spelers minstens zo sterk zijn als de Barbaren.
  3. Slaagt men er in om de Barbaren te verslaan, dan is het gevaar voor het ogenblik geweken. Zijn de ridders van Catan echter te zwak, dan overvallen de Barbaren een stad. Deze overvallen stad wordt geplunderd en blijft als nederzetting achter.
  4. Dit verlies van een stad is steeds voor die speler die ter verdediging van Catan geen of het minst aantal ridders ingezet heeft. Stel dus ridders op!
  5. Los van de vreemde vijand wedijveren de spelers met elkaar om drie metropolen op te richten. Om een metropool te stichten - die twee extra zegepunten waard is - moeten de spelers hun steden verder uitbouwen.
  6. Deze stadsuitbouw is enkel mogelijk m.b.v. de nieuwe kaarten "Handelswaren". Handelswaren krijgt een speler enkel voor steden die aan een gebergte, bos of weideland grenzen.
  7. Bij de start van het spel krijgt elk een nederzetting en een stad. Als je grondstoffen krijgt via een stad die aan een berg, bos of weide grenst, bekom je 1 bijbehorende grondstofkaart, maar ook een bepaalde handelskaart (zie tek. onderaan de blz.).
  8. Met munten bouw je je stad uit in politiek richting (blauw), papier laat de wetenschap (groen) toenemen en textiel maakt de ontwikkeling van handel (geel) mogelijk. Een metropool (+2 zegepunten) krijg je, zodra je de vierde trede van de uitbouw als eerste bereikt hebt.
  9. Door de voortdurende uitbouw van je stad verhoog je je kansen - door de passende combinatie van de rode en de gebeurtenisdobbelsteen - om nieuwe vooruitgangskaarten te bekomen. Deze kaarten laten je toe om nog dieper op het spel in te grijpen als voordien.
  10. Stel je dus in op een hard leven op Catan - en voor een langer spel. Wie het eerst 13 zegepunten behaalt, wint!

Deel B: Spelhandleiding

Op deze bladzijden staan de volledige spelregels. Bestudeer dit even rustig vooraleer je met het spel start. Je medespelers zullen je dankbaar zijn.

Opbouw van het eiland
(voor het eerste spel)

Alhoewel het spelbord variabel opgebouwd kan worden, raden we je toch aan om voor je eerste partij de startopstelling van het Duits spelregeloverzicht A te gebruiken. Daardoor ben je zeker dat de onmisbare grondstoffen in een voldoende mate aanwezig zijn.

Raad:
Na de eerste partij moet je het variabel spelbord opzetten (zie spelregels basisspel).

Voorbereiding

1. Dit materiaal heb je NIET nodig van uit het basisspel:

de ontwikkelingskaarten, de bouwkostkaarten, de zegekaart "Grootste Riddermacht" en 1 dobbelsteen.

2. Het volgende materiaal wordt klaar gelegd:

3. Elke speler kiest een kleur en krijgt:

4. Nederzetting en stad plaatsen

Het spelverloop in vogelvlucht

De speler die als laatste een stad gebouwd heeft, begint het spel.
Elke speler, die aan de beurt komt, beschikt over de volgende acties:

1. Je moet de drie dobbelstenen gooien om te bepalen:

2. Je kan dan in een zelf te kiezen volgorde:

a) Handelen - met de bank of medespelers

b) Bouwen

Aanvullend geldt: de speler die aan de beurt is, kan tijdens zijn beurt, maar wel na het dobbelen:

Uitzondering:
Voor het dobbelen kan enkel de kaart "Alchimist" uitgespeeld worden.

Het spelverloop in detail

1. De dobbelsteengebeurtenissen

Nadat de speler de drie dobbelstenen gegooid heeft, worden de gebeurtenissen als volgt van die worp in deze volgorde uitgevoerd:

1a Gebeurtenisdobbelsteen

1b Gebeurtenisdobbelsteen + rode dobbelsteen

1c Rode en witte dobbelsteen

2a De Handel

De handelsmogelijkheden van het basisspel blijven gelden. Ze gelden ook voor de nieuwe kaarten "Handelswaren".

2b Het bouwen

Zoals voorheen kunnen de spelers straten, nederzettingen en steden bouwen, als ze aan de beurt zijn.
Nieuwe bouwmogelijkheden zijn:

Stadsmuur

Ridders

Ridders in dienst nemen

Ridders activeren

Ridders opwaarderen (aufwerten)

De uitbouw van een stad

Als een speler over een kaart "handelswaren" beschikt, dan kan hij daarmee zijn stad uitbouwen. Ook indien je maar één stad bezit, kan je deze stad in de drie domeinen uitbreiden (handel, politiek en wetenschap).
Het uitbouwen van een stad wordt met behulp van de bouwkalender uitgevoerd. De drie gekleurde delen van je kalender duiden de drie domeinen aan:

Per domein zijn er vijf uitbouwstappen, dus elke blok telt 5 blaadjes. Bij aanvang van het spel ligt de kalender gesloten voor je neer (spiraal onderaan, blaadjes erboven).

Metropolen (gele houten stadstoren)

Vooruitgangskaarten

Vooruitgangskaarten krijgen

Het krijgen van vooruitgangskaarten is aan bepaalde voorwaarden gekoppeld:

Vooruitgangskaarten uitspelen

Wie aan de beurt is, mag tijdens zijn spelbeurt zoveel vooruitgangskaarten uitspelen als hij zelf wil - maar steeds nadat hij gedobbeld heeft (uitzondering: de alchimist).
Bijzonderheden:

Ridderacties

Wie aan de beurt is, mag met elke eigen geactiveerde ridder één actie uitvoeren (nadat er gedobbeld werd). Na een actie gaat de ridder terug over in passieve stand (een actie put hem redelijk uit...).
Je kan deze passief geworden ridder echter weer meteen activeren door het betalen van de nodige grondstof (graan). Maar deze ridder mag tijdens die beurt geen actie meer uitvoeren.

Verplaatsen

Verplaatsen en verdrijven

Verdrijven van de rover

Een speler kan met zijn actieve ridder (van om het even welke sterkte) de rover verdrijven, als die tenminste op één van de drie aangrenzende velden staat.

Het leger van de barbaren bevechten

Zodra het barbarenschip op het veld met de pijl (overval) verplaatst wordt, volgt een strijd met de geactiveerde ridders van Catan.

Het leger van de barbaren wint

De barbaren winnen als hun sterkte groter is dan de ridders van Catan.
Het barbarenleger overvalt vervolgens de stad van die speler of spelers die het minst aantal (of geen enkele) geactiveerde ridder bezitten.

De ridders van Catan winnen

Als de sterkte van de ridders van Catan groter of gelijk is aan de sterkte van de barbaren, dan winnen de ridders:

Na de overval wordt het schip terug op het startveld gezet. Ze kunnen dus weer naar Catan zeilen om een nieuw gevecht uit te lokken...

De handelaar

De figuur van de handelaar komt in het spel, zodra de kaart "Handelaar" wordt gespeeld. De speler plaatst de figuur op een landschap naast een eigen nederzetting of stad. De speler mag dan de grondstoffen van dit landschap steeds in een verhouding van 2:1 ruilen, zolang de handelaar op dit veld staat. De figuur van de handelaar kan enkel maar door een nieuwe kaart "Handelaar" verplaatst worden.
Een handelsfiguur is één zegepunt waard.

Einde van het spel

Zodra een speler aan de beurt is en 13 zegepunten bezit, eindigt het spel. Deze speler wordt de heerser van Catan.

Variante

De "Humeurige Peter" regel voor ervaren spelers.
Wie nog meer tactiek in het spel wenst, moet zeker deze variante uitproberen. Er verandert slechts één kleine spelregels (maar op een zeer indrukwekkende manier):
Als het barbarenleger geland is, beslissen alle spelers om beurt, beginnend met de speler die aan de beurt is, hoeveel van hun ridders ze inzetten voor een strijd tegen de barbaren.
TIP: Een speler kan bewust geen ridders inzetten, om de barbaren te laten winnen en de andere spelers schade te laten toebrengen. Enkel wie ridders heeft ingezet moet deze na de strijd deactiveren.

Het spel met de Seefahrer-uitbreiding

Je kan vanzelfsprekend ook de mogelijkheden van de Seefahrer combineren met dit spel. Volgens onze ervaring zijn de volgende scenario's de beste: "Zu neuen Ufern", "Groß Catan" en "Durch die Wüste". De scenario's waar kleine eilanden in voorkomen zijn niet zo geschikt om samen met dit spel te spelen. Houd er verder rekening mee dat de acties die voor straten gelden, nu ook voor schepen mogelijk zijn.

Extra spelregels voor "Städte & Ritter" met de Seefahrer:

Date Last Modified: 03-05-1998
© Deze pagina is onderdeel van de vzw Vlaams Spellenarchief